1)- سیر آفاق و انفس

در گرماگرم هوای بندرعباس، در نیمه ی تیرماه عزم سفر کردم. معمولا در سفرهای طولانی به سیر در آفاق و انفس می پردازم. منظور از سیر در آفاق، طبیعت گردی، مشاهده ی مناظر جدید و قدیم و گشت در کوه و دشت است. و مقصود از سیر انفس، مطالعه کردن و دیدن کتاب ها و نشریات جدید و اندیشیدن در باره ی مطالب خواندنی و یادداشت برداری از آنها و احیانا خرید کتاب و نشریه و آماده شدن برای ترم آینده ی درسی و جمع آوری مطالبی برای به روز شدن در درس دانشگاهی است.

در این سفر گویا سیر انفسی من پرملات تر از سیر آفاقی شد. روحیه ی شرقی و ایرانی همین اقتضاء را دارد. سفر درونی اش بیشتر از سفر برونی اش است. حتی در سفر که دیگران به طبیعت گردی و صحرانوردی می پردازند، من دوست دارم مطالعه کنم. البته طبیعت هم کتاب تکوین خدا است و قرآن کریم به سیر در آن سفارش کرده است. سیروا فی الارض فانظروا کیف بدا الخلق.(عنکبوت/20)

دکتر شریعتی در کتاب «ویژگی های قرون جدید در مقاله ی متدولوژی علم می نویسد: در قرآن وقتی از روح می پرسند می فرماید: قل الروح من امر ربی( اسراء/85) یعنی روح از امر پروروگار است. یعنی خیلی خودتان را وارد این ماجرا نکنید به جزئیات آن نپردازید. بر خلاف ما که وقتی از روح بحث می شود به مسائل مختلف روح از نظر فلاسفه و عرفا و مباحث روان شناسی پیرامون حالات روح و روان توجه می کنیم. ولی وقتی از طبیعت و موجودات سخن می گوید به تفصیل پیرامون آن می پردازد. مانند: اولم ینظروا فی ملکوت السموات و الارض(اعراف/185) افلاینظرون الی الابل کیف خلقت(غاشیه/ 17)(ص 56 و 57)

با همه ی شیفتگی و ارادتی که به دکتر شریعتی دارم اندک نقدی بر گفته اش وارد می دانم. و آن این که هر چند در قرآن بحث روح پردازش نشده است اما همین اشاره ی اجمالی سبب گسترش دانش فلسفه و عرفان شده است. از طرفی قرآن به پدیده ی طبیعت هم اشاره کرده است و به بسط آن نپرداخته است. بلکه فقط توصیه به مشاهده ی آن نموده است. چرا که قرآن کتاب هدایت است و نه طبیعت شناسی یا روح شناسی. با وجود این، آگاهی از پدیده ها درک ما را نسبت به پدیدآورنده بهتر و بیستر می کند. بگذریم.

مخفی نماند که طبیعت شناسی خاص متخصصان رشته های طبیعی است و من که از آن بهره ای نبرده ام تنها به طبیعت گردی اکتفا می کنم. روی چمن نشستن و گاه با فرزند خردسالم به توپی زدن را دوست دارم. از این که تنهای تنها در پارکی قدم بزنم و بازی کودکان و بگومگوی بزرگان را تماشا کنم، لذت می برم. پیاده روی هم که خوره ی کار من است. حساب کرده ام در این مدت دوماه تابستان اگر روزی سه کیلومتر هم پیاده روی کرده باشم، در مجموع قریب به صدکیلومتر، به اندازه مسیر بندرخمیر تا بندر لنگه، راه رفته ام. سلامتی خود را مدیون همین قدم ها هستم البته با استعانت از خدای سبحان و منان.