زنان و تبعیض جنسیتی
چکیده ی سخنرانی در جمع زنان نواندیش
💚 تقارن روز جهانی زن و روز زن را به فال نیک می گیرم و امیدوارم روزی فرا رسد که روز جهانی زن در کشور ما به رسمیت شناخته شود و روز تولد دخت نبی اکرم را به عنوان روز مادر ثبت و هر دو مقام را ارج نهیم. تولد حضرت زهرای مرضیه را به شما زنان مسلمان نواندیش تبریک عرض می کنم و یادآور می شوم که طرح روزی به نام زن در عرصه ی جهانی، تجلیل صرف از شخصیت زن نیست بلکه مناسبتی در جهت آگاهی بخشی و درخواست مطالبات و بیان مشکلات و مسائل زنان است.
💙 کیت فیگز یکی از فمینیست های معاصر انگلیس در کتاب "زنان و تبعیض" بر این باور است که به رغم گذشت یک قرن از تلاش فمینسیت ها در تحقق خواست های زنانه هنوز رفع تبعیض علیه زنان شبیه یک افسانه می ماند. یادآور می شوم که مجمع عمومی سازمان ملل سال 1975 را به نام سال زن نامگذاری نمود و در پی آن سال 1976 تا 1985 را به عنوان دهه ی زن نام نهاد. در این میان سال 1980 کنفرانس جهانی زن در کپنهاگ برگزار گردید و وضعیت اشتغال و آموزش و بهداشت زنان به عنوان سه رکن اساسی فمینسیتی مورد ارزیابی قرار گرفت. و نتایجی به بار آورد که در نهایت منجر به صدور کنوانسیون رفع تبعیض علیه زنان در سال 1985 شد. از آن روز تاکنون بیش از چهل سال می گذرد. گزارش مفصل خانم کیت فیگز حاکی از آن است که زنان در بازار کار و مدیریت میانی و کلان سیاسی و اجتماعی جایگاه خود را بازنیافته اند.
💛 خانم آلاموس و آموت نیز در کتاب "جامعه شناسی زنان" به این معضلات پرداخته و معتقدند هنوز نگاه مردانه بر جهان حاکم است. در گزارش آنها این نتایج به دست آمده است.
- زنان در سراسر جهان به عنوان نیروی کار ارزان به شمار می آیند.
- به واسطه ی مهاجرت مردان، زنان مسئولیت زایش و پرورش فرزندان را به عهده دارند
- با وجود توسعه ی روزافزون اقتصادی، زنان روستایی حتی شغل های پیشین خود را هم از دست داده اند.
- معمولا مدارس، دختران را به سوی مشاغل زنانه سوق می دهد و برای خانه داری آماده می کند.
- تفاوت چندانی بین جایگاه زن در خانواده و بیرون از خانه وجود ندارد.
- زنان از کارکنان اصلی خدمات بهداشتی محسوب می شوند. لذا از عمر بیشتری برخوردارند.
- مشاغل زنان متفاوت از مشاغل مردان است و در مواردی که زنان در مشاغل مردان ورود کرده اند به گونه ای پس زده شده اند.
- خشونت جنسی و فیزیکی برای مردان رفتاری متعارف به شمار می آید.
- سیاست رایج بازتاب علائق مردانه است و زنان در این عرصه حضور چشمگیری ندارند.
نویسندگان بر آنند که ما نیازمند تولید اندیشه های جدید فمینیستی هستیم تا جامعه شناسی زنانه شکل گیرد.
💜 در بخش دوم سخن با نگاهی قرآنی- فلسفی به جایگاه زن در فرهنگ اسلامی می پردازم. تردیدی نیست که انسان موجود برتر هستی است و خداوند به خاطر ایجاد چنین موجودی بر خود درود می فرستد و تبارک الله احسن الخالقین می گوید. در جای دیگر با بیان خلقکم من نفس واحدة و خلق منها زوجها سرشت آدمیان را اعم از زن و مرد یکسان و ویژگیهای فردی دو جنس را مکمل هم می داند. اما پرسش اساسی این است که این تفاوت های بیولوژیکی منجر به تفاوت ارزشی می شود؟ با نگاه عقلانی نمی توان به اثبات آن رای داد. یعنی از تفاوت های تکوینی زن و مرد نمی توان تفاوت ارزشی نتیجه گرفت. بنابراین تفاوت ها بیش از آن که جنبه ی ژنتیکی و بیولوژیکی داشته باشد؛ حاصل فرهنگ و تفکر اجتماعی است. جامعه شناسان معاصر بر این باورند با تغییر گفتمان اجتماعی، کارکرد اجتماعی افراد نیز تغییر می کند.
❤️ از طرفی جبر جنسیتی اقتضای کارکرد خاص خود را دارد و فعالیت های علمی و پژوهشی ربطی به جنسیت افراد ندارد. چنان که در جهان صنعت و تکنولوژی این امر به ثبوت رسیده است که دستگاهها بدون لحاظ جنسیت عمل می کنند.