نکته نیکو(13)

پلورالیسم دینی

       ان الذین امنوا و الذین هادوا و النصاری و الصابئین من امن بالله و الیوم الاخر و عمل صالحا فلهم اجرهم عند ربهم و لاخوف علیهم و لاهم یحزنون(بقره/62)  

       آیه ی فوق در مقام معرفی مومنان و مسیحیان و یهودیان و ستاره پرستان نیست بلکه به وجه اشتراک آنها اشاره دارد. به این که هر یک از پیروان ادیان اگر به خدا و روز قیامت باور داشته و کار نیک انجام دهند؛ نزد خداوند پاداش می گیرند.

     در جامع البیان آمده است که سلمان فارسی خطاب به رسول اکرم(ص) گفت: ما چند نفر منتظر آمدن شما بودیم که غیر از من در بیابان گم شدند ولی اهل ایمان بودند وضع آنها چگونه است؟ یکی از حاضران جواب داد: اهل دوزخند ولی آیه نازل شد که مومنان و پیروان ادیان پیشین اگر مطابق فرامین الهی عمل کرده باشند؛ مأجورند(تفسیر نورج1 ص 150)

     البته پاره ای از مفسران به واسطه ی ابهام و ایهام آیه، آن را به گونه ای دیگر تفسیر کرده اند. اما به ضمیمه ی آیه 17 سوره ی حج می توان گفت: هر دو آیه در مقام و سیاق معنایی است که در کلام جدید با مفهوم "پلورالیسم دینی" یا کثرت گرایی بیان می شود. که در تقابل با دو مفهوم شمول گرایی و انحصارگرایی است. و تبیین آنها نیازمند مراجعه به کتب کلامی است.