نکته نیکو(18)

شفاعت

        واتقوا یوما لاتجزی نفس عن نفس شیئا ولایقبل منها عدل و لاتنفعها شفاعة ولاهم ینصرون(بقره/123)

     مضمون آیه با اندک تفاوتی در آیه ی 48 همین سوره آمده است و در هر دو آیه مورد خطاب قوم بنی اسرائیل است. آنان را به یادآوری نعمت ها و توجهات ویژه ی الهی فرا می خواند و به وجود دنیایی پس از جهان کنونی آگاهی می بخشد. دنیایی که در آن تنهایی انسان به ظهور می رسد و رابطه ی آدمیان قطع می شود.(بقره/166) و هر آنچه خود از پیش فرستاده؛ آشکار می گردد(یونس/30)

       در آن جهان انواع پشتوانه های دنیوی مانند تجارت، دوستی و یاوری از بین می رود.(بقره/354، دخان/41) و انسان در آن روز تنها و بی یاور به حضور خدا می رسد.(انعام/94) در حقیقت تمام تعلقات و تمایلات فرو می ریزد و ذات و درون آدمی آشکار می شود.(طارق/9) بر حذر داشتن از عواقب چنین روزی و یادآوری تنهایی های آدمی در بسیاری از آیات قرآنی به تکرار آمده است. اما با وجود این همه حادثه، روزنه های امید بسته نیست. راه ها و بهانه هایی برای برون رفت از این گردنه های صعب العبور وجود دارد.

        شفاعت که در این آیه و چند آیه ی دیگر(مؤمن/18، شعراء/101) به صورت مطلق رد شده اما در آیاتی به عنوان امری ممکن در عبور از فراز و نشیب های آخرت یاد شده است.(بقره/255،انبیاء/28، مریم/87) علامه طباطبایی بر این باور است که این دوگانگی در آیات ناشی از نفی استقلال دیگران در تصرف و اثبات شفاعت از جانب خدا و به اذن اوست.(المیزان ج1ص156)