دنیای وارونه ی آمار(1)

در ایام نوروز می توان آمار پیاده روی را به پنج میلیون رساند!!!

من کمتر تحلیل ورزشی نشریات را می خوانم. بهتر بگویم به صفحات ورزشی هفته نامه ها فقط نیم نگاهی می اندازم. از همه زیباتر بخش اندیشه ی نشریات مرا به اندیشیدن وامی دارد. و دیگر صفحات نشریات خصوصا محلی، کمتر ذهن و چشم مرا به خود مشغول می کند. اما این بار صفحه ی ورزشی برخی نشریات و اخبار خبرگزاریها، ذهن مرا به خود جلب نمود به این که بندرعباس به عنوان شهر پیاده روی در جهان معرفی شد! البته هفته هاست که در باره ی راهپیمایی و پیاده روی سیصد هزار نفری مردم بندرعباس که توسط تربیت بدنی استان برگزار شده است؛ فکر می کردم و از آمار غیر واقعی و بسیار کاذب آن رنج می بردم به همین خاطر مقاله ی یکی از مقاله نویسان ورزشی را با دقت تمام مطالعه کردم تا نکته های از آن برگیرم. حال با این مقدمه چینی ژورنالیستی، چند نکته در باره ی آن مقاله یادآور می شوم.

1- تیتر بندرعباس پایتخت پیاده روی جهان، از دروغ ترین تیترهای مطبوعاتی است. یک شهر و یا حتی یک کشور وقتی عنوان پایتخت در یک رشته را به خود می گیرد که سالها در آن رشته تبحر کسب کرده باشد. مانند اتنخاب پایتخت فرهنگی 75 کشور اسلامی برای اصفهان که سابقه 700 ساله فرهنگی را دارد. البته دقت کنید پس از هفت قرن پایتخت فرهنگی کشورهای اسلامی می شود نه پایتخت فرهنگی جهان. حال خود قضاوت کنید بندرعباس که سه دوره همایش پیاده روی را در یک ماه در کارنامه خود دارد؛ چگونه می تواند پایتخت پیاده روی کشور بلکه کشورهای اسلامی نه ببخشید پایتخت پیاده روی دنیا شود!!!

2- جالب تر اینکه در متن مقاله پس از بیان برگزاری سومین دوره ی همایش پیاده روی با حضور دهها هزار نفر از شهروندان اعم از کودک، نوجوان، جوان و بزرگسال به همراه مسئولین بلندپایه استان آمده است این امر سبب شد که بنرعباس به عنوان پایتخت پیاده روی جهان انتخاب شود.

جای سوال است که این عنوان از سوی چه مرجع بلندپایه ای ذکر شده است کدام مسئول محترم کشوری یا استانی بدون رعایت اصول و قواعد تعیین پایتخت ورزشی، این عنوان را به این شهر تقدیم نموده است. دنیای وارونه که می گویند همین است.

3- ستون های مقاله را که در نوردیدم به گله مندی نگارنده ی مقاله از رسانه های جمعی رسیدم که بعضی از رسانه ها کوچکترین خبر را با تیتر درشت به اطلاع شهروندان می رسانند اما آن طور که باید و شاید در این باره مانور نداده اند به نظر شما اشکال در کجاست؟

به نظر من اشکال از اینجا شروع می شود که نشریات محلی اولا نباید همین پیاده روی را هم با تیترهای درشت می نوشتند ثانیا این عنوان را چه کسی به بندرعباس داده است که باید نشریات با تیتر درشت بنویسند. از طرفی سوال اساسی این است که بر اساس چه معیاری و ملاکی بندرعباس افتخار این عنوان را به خود گرفته است که با هیچ اصولی سازگار نیست در مقاله چهار بار گله مندی از بی توجهی به این عنوان تکرار شده است.

4- اما در باره ی رقم دقیق افرادی که در این راهپیمایی عظیم شرکت کرده اند نکاتی در خور توجه است

الف) اغراق گویی در فرهنگ ما ایرانی ها خصوصا در اعداد و ارقام آن قدر وارونه است که نگو و نپرس.

ب) کمتر اتفاقی است که در بیان آن و خصوصا افراد حاضر در آن به گزافه گویی نپردازیم. این اتفاق، اجتماعی باشد یا سیاسی و یا ورزشی فرق نمی کند. همین دو روز پیش در بیمارستان با چند نفربه عیادت یک بیمار رفتیم پدرش می گفت در محل کار دو نفر به او حمله کرده و دستانش را مجروح کردند. پس از ملاقات فردی از این همراهان ما پرسید بیمار در چه وضعیتی بود؟ گفت: وقتی بیست نفر به انسان حمله کنند وضع معلوم است.

5- از این خبر جالب تر در تیتر کوچکی صفحه ی اول یکی از نشریات استان از قول یک مقام مسئول آمده بود که بندرعباس امسال میزبان چهار میلیون مسافر نوروزی است. از طرفی در تیتر یک نشریه ی سراسری هم خواندم که شهرداری شیراز اعلام کرد شیراز امسال پذیرای دو میلیون مسافر نوروزی است. تو خود حدیث مفصل بخوان از این مجمل.

در یک حساب سرانگشتی اگر آمار هتل ها و مسافرخانه ها و مدارس و ساحل ها و خیابانها و حتی بیابانهای بندرعباس هم در نظر بگیریم گنجایش چقدر ماشین و انسان را دارد؟ اگر روز ده هزار نفر هم وارد این شهر شوند و بعد از ظهر هم خارج شوند در ایام عید چند نفر میهمان این شهرند؟ اگر بگویید هواپیما و قطار و اتوبوس ها را فراموش کرده اید باید گفت: با محاسبه آنها هم این رقم به جایی نمی رسد.

البته این را هم باید در نظر داشت که هواپیماها و قطارها و اتوبوس ها به میزانی که جمعیتی را وارد استان می کنند به همان مقدار خارج می سازند بنابر این ورود و خروج آنها تآثیری در افزایش جمعیت ندارد با این محاسبات می توان دوباره رقم چهارمیلیون مسافر را رصد کرد که چقدر گزافه گویی و چاپلوسانه است. ظاهرا می خواهند با اعلام این رقم های نجومی اعتبارات بیشتری گرفته و یا آمار عملکرد دستگاه ها را بالا ببرنند. فکر نمی کنید که یکی از موانع پیشرفت همین آمارهای غلط و بی حساب و کتاب است.

5- حال پس از این توضیحات، به آمار جمعیت حاضر در پیاده روی بندرعباس می پردازیم. تمام نشریات استان و رسانه های جمعی، رقم اولین دوره ی پیاده روی را صد هزار نفر اعلام کرده اند ولی وقتی فهمیدند که در دوره ی دوم و سوم اعلام این رقم بسیار گزاف است به تعداد دهها هزار نفر اکتفا کردند. اما چند نکته پیرامون آمار جمعیت حاضر در راهپیمایی

الف) جمعیت موجود در سطح استان هرمزگان یک ونیم میلیون گزارش شده است و جمعیت ساکن در شهر بندرعباس از 250 هزار نفر تجاوز نمی کند.(2) حال چگونه می توان صد هزار جمعیت از این جمعیت را آن هم در یک روز تعطیل به خیابانها کشاند؟ چگونه می توان امکانات رفاهی و تردد را برای این جمعیت انبوه تآمین نمود؟

ب) برای یک راهپیمایی ملی و دینی تمام مسئولین و دست اندر کاران از ماهها پیش برنامه ریزی می کنند و در نهایت می توانند فقط چند هزار نفر را به خیابانها دعوت کنند. حال اداره ی تربیت بدنی جهت حضور مردم در پیاده روی از چند کارشناس و برنامه ریز برخوردار است؟ آیا با یک خودرو پراید و چند دوچرخه و چند وسیله برقی می توان انگیزه ای برای حضور ایجاد کرد؟

از سوی دیگر برخی مقالات و اخبار منتشره مدعی شدند در ورزشگاه تختی در زمان اهدا جوایز آن قدر جمعیت موج می زد که استاندار جایی برای ایستادن نداشت. ازدحام جمعیت به حدی بود که عده ای به جایگاه چسبیده بودند و دو سه برابر این تعداد در خیابانهای اطراف تجمع کرده بودند. اولا ورزشگاه بیشتر از 5 تا 6 هزار نفر جمعیت را نمی تواند تحمل کند و بر فرض که سه برابر آن هم در خیابانها باشند؛ در مجموع به 20 هزار نفر می رسند نه صد هزار نفر ثانیا بعضی افراد فقط ثبت نام می کنند برای اینکه به جایزه ای برسند.

با همه ی این تحلیل و بررسی ها آرزوی نگارنده این است که جمعیت پیاده روی به یک میلیون برسد آنگاه می توان با احتساب جمعیت چهارمیلیونی هم که در ایام نوروز به بندر عباس می آیند؛ رقم پیاده روی را به پنج میلیون رساند آن وقت می توان ادعا کرد که بندرعباس پایتخت پیاده روی کشور نه ببخشید جهان خواهد شد. ولی زهی خیال باطل.

بگذارید یک آمار دروغین دیگر هم ارائه کنم که به عدد سه برسد در یک جلسه ای در بندرعباس حضور داشتم یک نفر گزارش سفر به چین را می داد. یکی از حاضران پرسید علت سفر شما چی بود؟ گفت: چون نهضت سوادآموزی کشور توانسته است پدیده ی بیسوادی را در استان اصفهان ریشه کن نماید ما را جهت تشویق به چین اعزام کردند. سوال کننده که اتفاقا اصفهانی بود ادامه داد: این چه آماری است که شما می دهید همین الان در خانواده ما که پنج بیسواد وجود دارد.

-------------------------------

1- این مقاله در تاریخ چهرشنبه 8/12/1386 در نشریه ی سفیر جنوب به چاپ رسیده است و اکنون با اندکی ویرایش بازنشر می شود.

2- این آمار به سال 1386 تعلق دارد.