اشتراکات اسلام و مسیحیت

کتاب «اقتدا به مسیح» توماس ا. کمپیس با ترجمه ی سعید عدالت نژاد را مورد مطالعه قرار دادم. چه قدر بین اندیشه های مسیحیت و اسلام اشتراک مفهوم و معنا وجود دارد. خصوصا از نظر عرفانی این دو دین خیلی به هم نزدیک هستند. نوع دعاهای بزرگان این دو قوم همواره در راستای عظمت الهی و حقارت آدمی دور می زند. تنها در جهان مدرن است که برخی مفاهیم کلیدی عرفان مسیحیت به چالش کشیده شده است.
ادعیه ی مسیحیان مانند دعاهای امام سجاد(ع) در صحیفه ی سجادیه است می توان در مورد آنها یک پژوهش تطبیقی انجام داد. برخی مضامین اعتقادی آنها در نهج البلاغه قابل ردّیابی است. البته در این موارد تحقیقاتی صورت گرفته است. مثلا مقایسه ای بین اندیشه های حضرت عیسی با امام حسین(ع) توسط دکترعطاء الله مهاجرانی. جرج جرداق مسیحی شاید به خاطر قرابت فکری، شیفته ی علی(ع) شده است. یا مایستر اکهارت در وحدت وجود به ابن عربی نزدیک است و همچنین معاصرانی چون نیکلسون، هلموت ریتر، فریتس مایر و آنه ماری شیمل به عرفان اسلامی دلبسته شده اند. تمام این وابستگی ها حکایت پیوند عمیقی است که بین این دو دین نمایان است.
از سوی دیگر به رغم شریعتمدار بودن یهودیت و اسلام، تجانُس کمتری بین آن دو وجود دارد. شاید علتش این باشد که اولا قرآن چهره ی منفوری از بنی اسرائیل ارائه می دهد. ثانیا اسرائیلیات در احادیث ما رخنه کرده است و ثالثا منازعات سیاسی در دوران معاصر هم مزید بر علت شده است. اما در مورد مسیحیت در قرآن چالش چندانی صورت نگرفته است و در طول تاریخ هم جز جنگ های صلیبی، برخوردی خشم آلود رخ نداده است.