شادای شُبیر(عاشقان حسین)

شبیه ذوالجناح(4)

دیوید پینالت در فصل ششم با عنوان «اسب کربلا» به شهر له پایتخت لداخ که نام دیگر تبت غربی است، می رود و از نزدیک، اسب گردانی عاشورائیان را مشاهده می کند. محل اجتماع شیعیان در حیدرآباد عاشوراخانه اما در لداخ ماتم سرا نام دارد. بالای سردرش، پلاکاردی نصب است که روی آن تصویر شبیه ذوالجناح کشیده اند. در پائین تصویر نوشته شده است: شرف انسان را تو بازگرداندی. تا قیامت جهان پیغامت را فراموش نخواهد کرد.(ص 210)

جی. کالمارد، در مروری بر رسوم عزاداری ایرانیان، به استفاده از اسب در دسته های تشییع جنازه در دوره ی پیش از اسلام توجه می کند. آنری ماسه در پژوهشی فولکلور با عنوان «عقاید و رسم های ایرانی» متوجه می شود در ایران قرن نوزدهم هنوز هم به احترام اعیان هنگام مرگشان اسبی بی سوار را با دسته ی تشییع همراه می کنند. و از زین اسب سلاح های فرد مُرده و قرآنش را آویزان می کنند. این رسم ایرانی که بر اسب فرد در گذشته قرآن بیاویزند با مراسم های عاشورایی امروز لداخ مطابقت دارد.(ص 221)

ماسه روایت های اولین جهانگردان اروپایی از دسته های عاشورا در ایران را جمع آوری می کند، از جمله روایت تاورنیه از اصفهان در سال 1667، آدام اولریوس از اردبیل در سال 1676، لوبرون از اصفهان در سال 1704 و موریه از تهران، مابین سال های 1810 تا 1816. این شاهدان عینی دسته های عاشورا را توصیف می کنند و از اسب های بی سواری می گویند که به نشانه ی شهدای کربلا از خیابان ها گذر داده می شدند. گاهی روی بدن این حیوانات نقش باورپذیری از زخم می کشیدند. نمد و شنل اسب را هم با تیر سوراخ می کردند.(ص 221)

ماسه روایت مردی انگلیسی به نام اس. جی. ویلسون را که شاهد دسته ی ذوالجناح در تبریز اواخر قرن نوزدهم بوده، خلاصه بیان می کند. ویلسون متوجه حضور اسبی می شود که بر پشتش کبوتران سفیدی گذاشته اند. منظور از این پرنده ها یادآوری افسانه ای قرون وسطایی بدین مضمون بوده که دو کبوتر در روز شهادت حسین بر فراز کربلا پرواز می کنند و شاهد شهادت او هستند. آنها در میدان فرود می آیند و بال های خود را به خون آغشته می کنند و به مکه و مدینه می روند تا ساکنین این دو شهر مقدس را از شهادت نواده ی پیامبر آگاه نمایند.(ص 221)

غلام حسین نجفی لاهوری در کتابی با تمسک به آیات قرآن کریم در سوره ی العادیات، از تکریم شبیه ذوالجناح دفاع می کند و می نویسد: در روز عاشورا، شیعیان یاد آن رزمنده های مقدسی را گرامی می دارند که در جهاد علیه بی عدالتی بنوامیه در زمین کربلا شرکت کردند. مؤمنین همچنین، در کنار پاسداشت یاد این اشخاص، یاد آن اسب هایی را نیز گرامی می دارند که در میدان کربلا از تشنگی و گرسنگی رنج بردند، اسب هایی که در میدان جنگ، همچون رزمندگان مقدس، مورد اصابت تیرها و نیزه ها قرار گرفتند.(ص 233)