امامزاده پروری
امامزاده پروری
محدث بزرگوار شیخ حسین نوری صاحب مستدرک الوسائل در مقدمه ی کتاب «لؤلؤ و مرجان در آداب اهل منبر» درباره ی انگیزه ی نگارش کتاب می نویسد: سید محمد مرتضی جونیوری هندی ایده الله تعالی مکرر از آنجا(هندوستان) به حقیر شکایت از ذاکرین و روضه خوانان انصوب(۱) کرده که در گفتن دروغ حریص و بی باک و اصرار تام در نشر اکاذیب و مجعولات دارند. بلکه نزدیک به آن رسیده که آن را جایز دانند و مباح شمارند و چون سبب گریانیدن مؤمنین است از دائره ی عصیان و قبح آن را بیرون دانند و امر فرمود که چند کلمه در این باب به طریق موعظه و مجادله حسنه نوشته، شاید سبب تنبّه و دست برداشتن از این قبایح شود و ظاهرا جناب ایشان گمان دارند که در عتبات عالیه و بلاد مقدسه ی ایران این طایفه از این غائله آسوده و دامن عفت ایشان به لوث کذب و افتراء آلوده نیست و این خرابی دین منحصر است در همان بلاد. غافل از آن که نشر خرابی از سرچشمه و در هر جا منتشر شده منتهی به مرکز علم و حوزه و اصل شروع عتبات عالیه است.
حال حکایت امامزاده پروری در استان هرمزگان است که برخی تصور می کنند، این قضیه فقط در مناطقی از استان هرمزگان ریشه دوانده است. غافل از این که در استان های همجوار مانند بوشهر و کرمان بلکه در استان های مذهبی مانند خراسان و قم نیز در چند سال اخیر امامزاده پروری رایج شده و از رونقی بسیار برخوردار گشته است .
البته بحث پیرامون این موضوع که علت امامزاده پروری چیست؟ چه کسانی آن را باب می کنند؟ و چه افرادی در پی پیروی هستند؟ و چه کسانی به مخالفت با آن می پردازند؟ و یا چرا عده ای نسبت به این مسائل سکوت را ترجیح می دهند؟ آیا ناتوانی پزشکان در معالجه بیماران و دستپاچگی خانواده ها برای رهایی فرزند خود از بیماری و یا نابسامانی اقتصادی و یا فقر فرهنگی باعث این روی آوری می شود؟ اینها مجموعه سؤالاتی است که نیاز به یک تحقیق گسترده دارد و در صورتی که خلط انگیزه و انگیخته نشود یکی از مباحث ضروری است.
از اوائل سال جاری در بعضی از شهرهای استان هرمزگان خصوصاً در ایام محرم و صفر بازار امامزاده پروری بسیار داغ و پر رونق بود. از جمله این مکان ها روستایی است به نام پیرچوگان در حوالی شهرستان رودان که در آن امامزاده سید سلطان محمد وجود دارد. در صفحه ی دوم هفته نامه صبح ساحل گزارش مفصلی از وضعیت جغرافیایی روستا و اوضاع فرهنگی و اجتماعی آن آمده است. با این تیتر درشت که از اوائل ماه محرم الحرام تا اربعین حسینی(ع) بیش از 50 مورد شفا و کرامت از امامزاده سید سلطان محمد(ع) در نزدیکی رودان به ثبت رسیده است.
در یکی از روستاهای خوش آب و هوای این استان واقع در چهل کیلومتری شمال غربی شهرستان رودان و یک صد و چهل کیلومتری شهرستان بندرعباس، مرکز استان، به نام روستای پیرچوگان، امامزاده ای مدفون می باشد به نام سیدمحمد، ملقب به سیدسلطان محمد. این امامزاده بزرگوار از نوادگان امام موسی بن جعفر(ع) می باشد. مرقد مطهر این امامزاده بزرگوار از دیرباز مورد توجه مردم سرتاسر استان هرمزگان قرار داشته و دارد و در طول سال ارادتمندان بی شماری از نقاط دور و نزدیک استان و دیگر شهرها و روستاهای همجوار به زیارت مرقد مطهر امامزاده مشرّف می شوند.
تا اواخر سال ٧٦ راه روستای مذکور خاکی و صعب العبور بود که به همت اداره راه و ترابری و به خاطر وجود بقعه متبرکه امامزاده سید سلطان محمد(ع) راه عبور و مرور امامزاده، آسفالت و هم اکنون تردد در راه عبوری مذکور با سهولت هرچه بهتری انجام می پذیرد. تاکنون کرامات و مشاهدات زیادی از طرف این بزرگوار صورت پذیرفته و هر روز به شمار زوّار و ارادتمندان به امامزاده افزوده شده و می شود. ساختمان بقعه امامزاده سید سلطان محمد(ع) تا اواخر سال ۷۶ به صورت قدیمی و سنتی باقی بود که نمی توانست جوابگوی نیاز زوّار باشد. اخیراً به همت اداره کل اوقاف و امور خیریه هرمزگان و هیئت امناء امامزاده، ساختمان قدیمی امامزاده به طور کلی تخریب و با هماهنگی با سازمان مرکزی اوقاف و امور خیریه و به کارگیری معماران مجرّب و نقشه های مهندسی از پیش تعیین شده، ساختمان جدید با توجه به ازدیاد زوّار و علاقمندان به امامزاده با سرعت هرچه تمامتر در دست بازسازی کلی قرار گرفته و تا کنون سخت کاری ساختمان انجام و مراحل بعدی در شرف ساخت می باشد.
نکته ی قابل توجه این که از ابتدای سال جدید بخصوص از اوایل ماه محرم الحرام تا اربعین حسینی بالغ بر پنجاه مورد شفا و کرامت از امامزاده مذکور دیده و ثبت گردیده است که همگی نیز معتبر و مستدل هستند و نوع آن نیز مشخص و در دفتر کرامات امامزاده به ثبت رسیده است و همین امر باعث شده است که زوّار امامزاده به طور غیرمترقبه و غیرمنتظره ای نسبت به قبل بالغ بر یک صد برابر شود و در یک ماهه ی اخیر علاوه بر این که از تمام نقاط استان به زیارت امامزاده شتافته اند از استان های همجوار بخصوص کرمان، فارس، یزد، سیستان و بلوچستان، بوشهر و غیره نیز به زیارت امامزاده شتافته تا در مشاهدات و کرامات آن بزرگوار شریک شده و با توسل به خدا دردهای خود را التیام بخشند.
مشاهدات و شفا و کرامات اخیر امامزاده مورد توجه مسئولین محترم استان نیز قرار گرفته و موجب شد جهت بهبود و رفع مشکلات زوار و ازدیاد جمعیت مشتاق روز جمعه ۷۸/۷/۱٤ مهندس معین استاندار استان هرمزگان و معاونین، شفیعی مدیر کل اوقاف و امور خیریه، فرماندار و شهردار رودان و جمعی دیگر از مسئولین استان از محل امامزاده بازید و از نزدیک با مشکلات مردم و زوّار آشنا تا انشاء الله در آینده در صدد رفع موانع موجود برآیند. درآمد و نذورات امامزاده با توجه به کرامات نامبرده امامزاده در سه ماه اخیر یعنی از ابتدای سال ۷۸ لغایت ٣/١٦/۷۸ بالغ بر دو برابر سال قبل درست مبلغ ٣٦٣٩٣٦٢٤٠ ریال تاکنون شمارش و حاصل نذورات مردمی بوده است که با توجه به پروژه ساختمانی در دست اجرا امامزاده، جهت عمران و آبادانی آن به کار گرفته خواهد شد.(2)
قبل از بررسی گزارش، تذکر نکته ای ضروری است و آن این که سنت چهارده معصوم(ع) یعنی مجموعه ی گفتار، رفتار و تأیید رفتار دیگران(تقریر) مفّسر و مکمّل قرآن کریم است و پویایی دین مدیون تفکرات آن بزرگواران و زنده نگه داشتن یاد و خاطره آنهاست. اما تلقی و برداشت ناصحیح از کرامات امامزادگان به جهت انتساب آنها به ائمه اطهار(ع) زمینه سازی نوعی سست ایمانی و تزلزل دینی در اقشار مختلف جامعه است. از این رو هر گونه سوء استفاده و یا سوء تعبیر از مسأله شفا یافتن توسط امامزادگان و بزرگ جلوه دادن کارهای کوچک خلاف واقع و عقل است. حال آن که ائمه معصومین(ع) ما را به هماهنگی میان عقل و دین توصیه نموده اند. حضرت امیر(ع) می فرماید : ما أمن المؤمن حتى عقل(3) مؤمن تا هنگامی که تعقل نکند ایمان نیاورده است. یا در جای دیگر فرموده است: على قدر العقل يكون الدين(4) دین هر کس به مقدار عقل اوست بنابراین هر گونه مسأله دینی باید عقل پسند باشد و عقل سلیم به داوری صحیح نسبت به آن بپردازد. البته بین استدلال عقلی و ادله ی قلبی فاصله هاست. در گزارش مذکور پس از معرفی روستا، وضعیت امامزاده سید سلطان محمد را از گذشته تاکنون به بحث نشسته است. خود این تحول ناگهانی جای سؤال دارد که چه عاملی موجب این روی آوری شده است؟ سالخوردگان روستا درباره ی این تحول چه نظری می دهند؟ در گذشته چند مورد شفا از امامزاده سید سلطان محمد به ثبت رسیده است؟
این ادعا که از ابتدای سال جدید بخصوص از اوائل ماه محرم الحرام تا اربعین حسینی بالغ بر پنجاه مورد شفا و کرامت از امامزاده مذکور دیده و ثبت گردیده است که همگی نیز معتبر و مستدل هستند و نوع آن نیز مشخص و در دفتر کرامات امامزاده به ثبت رسیده است. اینجانب برای تحقیق پیرامون صحت و سقم این ادعا، پس از اعزام به روستای مورد نظر جهت تحقیق و بررسی موارد ادعایی به دفتر سرپرستی امامزاده مراجعه نمودم. در آنجا فردی را آوردند که مدعی شفا یافتن شده بود پس از گفتگو با وی زمینه ی شک در بنده تقویت شد، زیرا دلیل شفا یافتن را که پرسیدم ضمن وجود تعارض در گفتار علامت شفایافتگی را باز شدن طناب می دانست به دنبال آن به دفتر ثبت شفایافتگان مراجعه کردم با مشاهده ی دفتر متوجه شدم که در ٢٤ ساعت قبل(روز اربعین حسینی) رقم بسیار بالایی از اسامی شفایافتگان در دفتر ثبت شده است و عمدتا علت شفایافتگی خود را باز شدن طناب و یا وارفتگی آن ذکر کرده اند. با تذکر به مسئولین مربوطه مبنی بر پرهیز از دروغ پردازی، آنجا را ترک کردم. لازم به ذکر است که در ایام اربعین ابا عبدالله الحسین (ع) ازدحام جمعیت به حدی بوده است که هفت نفر بر اثر تصادفات کشته شده و عده ای نیز زخمی شده اند و چنان که در گزارش آمده تعداد زوّار به صد برابر افزایش یافته بود و با پخش شایعه ای مبنی بر این که یکی از مؤمنین مشتاق زیارت امام رضا(ع) حضرت را در خواب می بیند و امام به او می فرماید: اگر می خواهید مرا ببینید به زیارت سید سلطان محمد بروید چون من مدت هاست در آنجا هستم و مشهد را ترک کرده ام!!
با گسترش این شایعه ، شمار زائران بیشتر شده و مردم از استان های همجوار مانند کرمان، فارس، بوشهر و حتی یزد و سیستان و بلوچستان جهت زیارت امامزاده سید سلطان محمد به روستای پیرچوگان سفر می کنند. و در اندک مدتی تمام خانه های روستایی به اجاره ی یک شبه مسافران در می آید و تهیه ی امکانات غذایی و اسکان به یک معضل تبدیل می شود و تردد در مسیر با هزینه های گزاف صورت می گیرد. در تاریخ جمعه ۷۸/۳/۲۱ امام جمعه رودان حاج آقا تقوی و امام جمعه بندر عباس و نماینده ولی فقیه در استان هرمزگان، حجت الاسلام نعیم آبادی در اقدامی هماهنگ به محکوم کردن این حرکات و رد اشاعه ی خرافات می پردازند. امام جمعه بندر عباس با تأکید بر این که هیچکدام از پنجاه مورد شفایافتگی ثابت نشده است، مردم را به هشیاری در مقابل این تحرکات دعوت نموده و فرمود: برای ادعای شفایافتگی اولاً باید علائم بیماری در یک فرد توسط پزشک متخصص به اثبات رسیده باشد و پس از شفاگرفتگی همان پزشک متخصص با معاینه ی مجدد رأی به سلامتی فرد مذکور داده باشد تا حکم بر شفایافتن صادر شود و در غیر این صورت مورد قبول نیست.
پس از موضع گیری صریح امام جمعه بندرعباس و نماینده ولی فقیه در استان و امام جمعه رودان، شور و التهاب اولیه که در گزارش آمده است، فروکش کرد و ساختمان امامزاده همچنان نیمه تمام مانده و با آگاهی دادن نسبت به این حرکات و امامزاده پروری ها بار دیگر حرمت امامزادگان حفظ گردید. تو خود حدیث مفصل بخوان از این مجمل
----------------------------
۱- ظاهرا نام منطقه ای شیعه نشین در هند است.
۲- هفته نامه صبح ساحل سال چهارم - شماره ٧٥٩ شنبه ۲۲ خرداد ماه 13۷۸
3- غررالحکم و دررالکلم ج 6 ص 70
4- همان مصدر ج 4 ص 32